U20 Việt Nam thất thế ở vòng loại: HLV Ikeuchi Yutaka bị chuyên gia Dương Vũ Lâm chỉ ra lỗ hổng chiến thuật

Sau trận thua Triều Tiên 0-3, U20 Việt Nam tiếp tục đánh rơi hình ảnh tại vòng loại U20 châu Á 2027 khi để Palestine đánh bại 1-2 ở lượt trận kế tiếp. Trên sân, đội bóng của HLV Ikeuchi Yutaka vận hành như một cỗ máy bị lệch nhịp: tuyến giữa mất bóng liên tục, các pha phối hợp ở 1/3 cuối sân thiếu ý tưởng, còn trung vệ cao 1m95 là Đinh Quang Kiệt không được sử dụng đúng vai trò trong phần lớn thời gian. Những người theo dõi bóng đá trẻ Việt Nam nhiều năm không khó nhận ra khoảng cách giữa lứa U20 này với U23 và U17 vừa gặt hái thành công. Cựu cán bộ VFF Dương Vũ Lâm đã đưa ra nhận định khiến giới chuyên môn chú ý: nguyên nhân chính khiến U20 Việt Nam thi đấu rời rạc không phải do thiếu cầu thủ nhập tịch, mà đến từ cách HLV Ikeuchi Yutaka vận hành chiến thuật và sử dụng con người. Ông Dương Vũ Lâm thẳng thắn chỉ ra rằng HLV người Nhật thiếu kinh nghiệm xử lý tình huống ở đội U20, đồng thời chưa thực sự hiểu các cầu thủ của mình. Trong bóng đá trẻ, sai lầm lớn nhất không phải là thua một trận, mà là lặp lại cùng một cách bố trí không phù hợp ở hai trận liên tiếp. Theo dõi các trận đấu của U20 Việt Nam thời gian qua, tôi không thấy một mô hình chiến thuật rõ ràng. Nếu đặt cạnh cách U23 Việt Nam của HLV Kim Sang Sik và U17 Việt Nam của HLV Cristiano Roland vận hành, có thể thấy U20 thiếu sự gắn kết giữa tuyến dưới và tuyến trên. Tôi nhớ tới bài học từ World Cup 2026: mọi đội bóng đều có hai bộ hồ sơ. Một bộ công khai cho người hâm mộ; một bộ nằm trong cách HLV dùng người. Với U20 Việt Nam, bộ hồ sơ công khai là hai trận thua, nhưng bộ hồ sơ ít người đọc đến lại nằm trên băng ghế dự bị: Đinh Quang Kiệt, Trần Gia Bảo, Nguyễn Lê Phát. Đinh Quang Kiệt là trung vệ trưởng thành từ môi trường V-League. Cậu có chiều cao lý tưởng để hóa giải những tiền đạo mạnh về không chiến của bóng đá Tây Á hoặc Đông Bắc Á. Trần Gia Bảo và Nguyễn Lê Phát cũng thuộc nhóm cầu thủ đã quen với áp lực chuyên nghiệp. Nhưng theo phân tích của Dương Vũ Lâm, nhóm này không được dùng đúng giá trị, khiến đội tuyển U20 vừa yếu về tổ chức vừa thiếu cá tính trên sân. V-League không phải nơi dễ chơi bóng. Vì thế, việc một HLV ngoại không khai thác được chất liệu nội địa là một câu hỏi lớn về năng lực đọc trận đấu. Câu chuyện ở đây không chỉ là hai kết quả bất lợi, mà là cách toàn đội chuẩn bị cho trận gặp U20 Iran vào ngày 6 tháng 9. Nếu thua trận đấu đó, khả năng bị loại ngay từ vòng loại là rất cao. Hệ quả sẽ lan tỏa đến cả hệ thống đào tạo trẻ, thậm chí tạo ra rào cản tâm lý cho các lứa kế tiếp. Bóng đá trẻ phản ánh chất lượng đào tạo của mỗi quốc gia. Một đội U20 thi đấu như những cá thể xa lạ không chỉ khiến ban huấn luyện mất uy tín, mà còn khiến các trung tâm đào tạo trẻ mất phương hướng. Tuy nhiên, nếu kết luận rằng HLV người Nhật không phù hợp với bóng đá Việt Nam thì cũng là một phán xét vội vàng. Dương Vũ Lâm nhấn mạnh rằng đây mới là giai đoạn đầu, chưa đủ dữ liệu để chê trách toàn bộ năng lực của Ikeuchi Yutaka. Ông dành sự ủng hộ nhất định cho việc các HLV Nhật Bản có tư duy bài bản, nhưng điểm mấu chốt là sự hòa nhập với tâm lý cầu thủ Việt Nam. U23 và U17 từng thành công nhờ những HLV hiểu cách truyền đạt, biết cách tạo niềm tin, chứ không chỉ giỏi về mặt giáo án. Trong bóng đá trẻ, tài năng giống như một bản hợp đồng đang chờ người khai quật. Một hợp đồng tài trợ không bao giờ chết; nó chỉ chờ người biết cách khai quật. Đinh Quang Kiệt không mất đi khả năng không chiến khi ngồi dự bị, nhưng nếu tiếp tục bị bỏ quên, giá trị của cậu sẽ phai mờ theo thời gian. Trận gặp Iran sẽ cho thấy HLV Ikeuchi Yutaka có dám thay đổi cách tiếp cận hay không. Liệu ông có sử dụng trung vệ 1m95 để chống lại những pha bóng bổng của Iran, hay vẫn giữ nguyên bộ khung đã thất bại trước Palestine? Đó là tín hiệu rõ ràng nhất để đánh giá khả năng thích nghi của ban huấn luyện. Đối với tôi, cách nhìn của Dương Vũ Lâm có giá trị bởi nó không đổ lỗi cho yếu tố bên ngoài. Đội tuyển trẻ Việt Nam có đủ cầu thủ từ V-League, có nền tảng thể lực và kỹ thuật, nhưng đang thiếu một người dám chịu trách nhiệm. Bóng đá đỉnh cao không chỉ là đấu pháp trên bảng vẽ. Nó là việc đặt đúng người vào đúng thời điểm, nhất là khi đội bóng đang đối mặt với áp lực bị loại. Nếu U20 Việt Nam xuống hạng, bài học lớn nhất sẽ không phải là trình độ cầu thủ trẻ, mà là cách tổ chức đội tuyển và lựa chọn nhà cầm quân cho một lứa cầu thủ quan trọng. Ngày gặp Iran vì thế không chỉ là một trận đấu sống còn. Nó là bài kiểm tra cho toàn bộ hệ thống tuyển chọn trẻ của Việt Nam. Một đội bóng có thể thua vì đối thủ mạnh hơn, nhưng không thể chấp nhận việc tự đánh mất mình vì không dùng đúng người. Tôi bắt đầu bằng một con số và kết thúc bằng một cái tên. Con số là 1m95. Cái tên là Đinh Quang Kiệt. Điều còn lại nằm ở quyết định của HLV Ikeuchi Yutaka trước Iran vào ngày 6 tháng 9.